Bir bota güvenmeden önce istediği izinlerin belirttiği işlevle örtüşüp örtüşmediğini kontrol etmek gerektiğini daha önce yazmıştık; ancak bu tavsiye yalnızca her iznin ne işe yaradığını gerçekten anladığınızda işe yarar. Telegram’ın izin sistemi çoğu kişinin sandığından daha fazla katmana sahip ve Telegram’ın kendi içinde kullandığı adlar (manage_topics, anonymous, manage_ranks) her zaman kendini açıklamıyor. Bu yazı, aslında neyi onayladığınıza dair sade dilde bir başvuru kaynağı.
Tek değil, iki ayrı izin sistemi
Anlaşılması gereken ilk şey, Telegram’da “bot izinleri”nin aslında iki ayrı şeyi ifade etmesi:
- Yönetici yetkileri — grup ve kanallardaki insan yöneticiler için kullanılan izin sisteminin aynısı; bir botu yönetici yaparsanız ona da verilebilir.
- Mesaj görünürlüğü (gizlilik modu) — yönetici olup olmamasından bağımsız olarak, botun bir gruptaki mesajları hiç görüp görmediğini belirleyen, API düzeyinde ayrı bir ayar.
Çoğu rehber yalnızca ilkini anlatır. İkisi de önemlidir.
Yönetici yetkileri, tek tek açıklandı
Bunlar Telegram’ın kendi tanımladığı yönetici izinleridir (bir kişiyi yönetici yaptığınızda gördüklerinizle aynı). Herhangi bir bot, bir gruba ya da kanala eklenirken bunların bir kısmını ya da hepsini isteyebilir.
| İzin | Bota gerçekte neye izin verir |
|---|---|
| Bilgileri değiştir | Grubun ya da kanalın adını, açıklamasını ve fotoğrafını düzenlemek |
| Mesaj yayımla | Kanalın kendisi adına mesaj göndermek (yalnızca kanallar) |
| Mesajları düzenle | Sohbette gönderilmiş herhangi bir mesajı, başkalarınınkiler dahil, düzenlemek |
| Mesajları sil | Sohbetten herhangi bir mesajı kaldırmak |
| Kullanıcıları yasakla | Üyeleri çıkarmak ve yeniden katılmalarını engellemek |
| Kullanıcı davet et | Davet bağlantıları oluşturmak ve yeni üyeler eklemek |
| Mesajları sabitle | Mesajları sohbetin üstüne sabitlemek ve kaldırmak |
| Yönetici ekle | Diğer kullanıcıları (ya da botları) yönetici yapmak; muhtemelen bu listedeki en yüksek güven gerektiren izin |
| Anonim | Yaptıkları üye listesinde bota atfedilmeden paylaşım yapmak ve işlem yapmak |
| Sesli sohbetleri yönet | Gruptaki sesli ve görüntülü sohbetleri başlatmak, durdurmak ya da yönetmek |
| Konuları yönet | Forum biçimindeki gruplarda konu oluşturmak, düzenlemek ve kapatmak |
| Doğrudan mesajları yönet | Bir kanala gönderilen doğrudan mesajları yönetmek |
| Unvanları yönet | Diğer yöneticilere özel yönetici unvanları atamak |
Bunlardan bazıları ekstra dikkat gerektirir. “Yönetici ekle” pratikte botun kendisine ya da başka bir hesaba grubunuzun tam kontrolünü verebileceği anlamına gelir; bir moderasyon ya da yardımcı botun buna ihtiyaç duyması için nadiren geçerli bir neden vardır. “Mesajları sil” ile “Kullanıcıları yasakla” birlikte bir moderasyon botu için olağan ve makul bir kombinasyondur; ancak aynı kombinasyon açık bir moderasyon işlevi olmayan bir botta sorgulanması gereken bir tutarsızlıktır. Bu da tam olarak sahte ya da terk edilmiş botları tespit etme rehberimizde anlattığımız türden bir kontrol.
Gizlilik modu: çoğu kişinin varlığından haberi olmadığı izin
Yönetici yetkilerinden ayrı olarak her Telegram botunun gizlilik modu adlı bir ayarı vardır; bunu kullanıcı olarak siz vermezsiniz, botun geliştiricisi @BotFather üzerinden yönetir.
- Gizlilik modu AÇIK (varsayılan): bot yalnızca komut olan mesajları (
/ile başlayan), kendi mesajlarından birine doğrudan verilen yanıtları ya da onu kullanıcı adıyla anan mesajları alır. Gruptaki sohbetin geri kalanını görmez. - Gizlilik modu KAPALI: bot, kendisine yönelik olsun ya da olmasın, gruba gönderilen her mesajı eksiksiz alır.
Bu, özellikle yapay zeka destekli botlar için son derece önemlidir. Grup sohbetlerini özetleyen ya da sohbet bağlamına göre soruları yanıtlayan bir botun çalışmak için gizlilik modunun kapalı olmasına ihtiyacı vardır; bu, modu kapatmak için meşru bir nedendir. Ama bu aynı zamanda botun yalnızca kendisine yönelik olanları değil, gruptaki her mesajı işlediği anlamına gelir; siz ya da topluluğunuz botun varlığını arka plan gürültüsü gibi görmeden önce bunu bilmekte fayda var.
Ne yapmalı: Bulunduğunuz bir gruba yapay zeka botu eklenirse, yöneticiye (ya da botun belgelerine) gizlilik modunun açık mı kapalı mı olduğunu sormak gayet makuldür. Bu tek ayar, gerçek gizliliğiniz açısından yukarıdaki yönetici yetkileri listesinin büyük kısmından muhtemelen daha belirleyicidir.
Telegram’ın kendi sisteminin dışındaki izinler
Bir botun isteyebileceği en sonuçlu izinlerden bazıları Telegram’ın yönetici yetkileri sistemine hiç dahil değildir; bunlar genellikle bağlı bir mini uygulama ya da web görünümü üzerinden, botun kendi sohbet akışı içinde istenir.
Cüzdan bağlama / TON Connect izinleri. Kripto botları sık sık bir cüzdan bağlamanızı ister; bu, salt okunur bakiye görüntülemeden işlem imzalama yetkisinin tamamına kadar uzanabilir. TON’un Agentic Wallets’ı hakkındaki yazımızda anlattığımız gibi, bazı yeni ajan tabanlı araçlar ana cüzdanınıza erişim yerine bakiyesi ve harcama bütçesi olan ayrı bir cüzdan ister; bu, cüzdanın tüm kontrolünü teslim etmekten oldukça farklı (ve genellikle daha güvenli) bir izin yapısıdır.
Kişi ve telefon numarası paylaşımı. Telegram’ın Bot API’si, bir botun telefon numaranızı ya da kişi kartınızı istemesine izin verir, ama yalnızca açık ve görünür bir “Kişiyi paylaş” düğmesi aracılığıyla; bot bu veriyi sessizce çekemez. Bir bot, siz böyle bir düğmeye hiç dokunmadığınız halde telefon numaranızın zaten elinde olduğunu iddia ediyorsa, bu bir özellik değil, uyarı işaretidir.
Konum paylaşımı. Bu da açık bir paylaşım işlemine bağlıdır; bir bot konumunuza pasif olarak erişemez.
Ödemeler. Telegram’ın Bot Payments API’si, bir botun Telegram’ın kendi ödeme akışı üzerinden tek seferlik bir ödeme istemesine olanak tanır; bu, sizden kripto parayı doğrudan bir cüzdan adresine göndermenizi ya da kart bilgilerinizi bağlı bir web sitesine girmenizi isteyen bir bottan farklı (ve genellikle daha güvenli) bir yöntemdir.
Pratik rehber: her bot türünün gerçekte nelere ihtiyacı var?
| Bot türü | İstemesi makul | Sorgulanmaya değer |
|---|---|---|
| Yapay zeka sohbet botu (yalnızca soru-cevap) | Temel mesaj erişiminin ötesinde hiçbir şey | Yönetici yetkileri, cüzdan erişimi, kişi paylaşımı |
| Kişisel ajan | Gizlilik modu kapalı (bağlam için), sizin açıkça etkinleştirdiğiniz takvim ya da hatırlatıcı entegrasyonları | Yönetici ekle, açıklanmayan cüzdan erişimi |
| Gruplar ve ekipler için moderasyon botu | Mesajları sil, Kullanıcıları yasakla, Mesajları sabitle, gizlilik modu kapalı | Yönetici ekle (özellikle bir yardımcı yönetici yönetim aracı değilse), Unvanları yönet |
| Kripto yapay zeka botu | Salt okunur cüzdan bakiyesi ya da bakiyesi ve harcama sınırı olan ayrı bir ajan cüzdanı | Harcama sınırı olmadan tam cüzdan imzalama yetkisi, bir şeyi “doğrulamak” ya da “kilidini açmak” için para gönderme talepleri |
| Görsel ya da video üretimi botu | Gönderdiğiniz prompt’un ötesinde hiçbir şey | Grup yönetici yetkileri, mesaj geçmişi erişimi, kişi paylaşımı |
Sıkça sorulan sorular
Hayır. Bir bot yalnızca özel bir sohbette doğrudan kendisine gönderilen mesajları ya da içinde bulunduğu bir gruptaki mesajları görür; o durumda bile yalnızca gizlilik modu ayarına göre. Botlar diğer özel yazışmalarınıza erişemez.
Hayır. Yönetici yetkileri, botun bundan sonra ne yapabileceğini (silmek, yasaklamak, sabitlemek vb.) belirler; bot gruba katılmadan önceki mesaj geçmişine geriye dönük erişim sağlamaz.
Mutlaka değil; bu, botun yazılımının bu mesajları genellikle bir yanıt ya da özet oluşturmak için işlediği anlamına gelir. Bu verileri bir insanın inceleyip incelemediği ve saklanıp saklanmadığı tamamen botun gizlilik politikasına bağlıdır; bu yüzden o politikayı kontrol etmek, iznin kendisini kontrol etmek kadar önemlidir.
Yalnızca çok dar durumlarda; örneğin tek işlevi moderasyon ekibinizi atamak ve düzenlemek olan özel bir yönetici yönetim botu. Neredeyse her diğer bot türü için bu izni vermenin pek meşru bir nedeni yoktur.
